Ή αλλιώς “touch grass, bro”. Πιάσε γρασίδι, αδερφέ.
(Αν είσαι παιδί που αγαπάς τις οθόνες, διάβασε το κείμενο. Είναι πολύ πιθανό να θες να δείξεις το κείμενο στους γονείς σου. Αν είσαι ενήλικας χωρίς παιδιά, τα παρακάτω θα απαντήσουν και σε δικούς σου προβληματισμούς, κι ίσως σώσουν τα μελλοντικά παιδιά σου από περιττές γκρίνιες.)
Το ερώτημα ΠΙΚΡΑ. ΜΑΣΤΙΓΑ. ΚΑΗΜΟΣ.
Πριν απαντήσω, θα σου πω ότι την ώρα που εσύ αγχώνεσαι για το πόσο κολλημένο είναι το πιτσιρίκι σου στην οθόνη και το αν είσαι καλός γονιός, και κρύβεις απ’ τους άλλους τις ώρες που παίζει Roblox και βλέπει βίντεο, γιατί νιώθεις ότι αν το πεις θα μπουκάρει στο σπίτι σου η Πρόνοια, τα παιδιά αλληλοτρολάρονται όταν κάποιο ξεπερνάει το όριο που τα ίδια έχουν στο μυαλό τους ως νορμάλ.
Αν δουν κάποιον της παρέας να παρακάθεται στην οθόνη, να παίζει πάρα πολύ καιρό και να έχει κερδίσει πολλά τρόπαια ή βαθμούς, να ξεπερνάει τα όρια στο gaming ή στο scrolling, τον στέλνουν να “πιάσει γρασίδι”.
Touch grass, bro.
Τράβα ζήσε λίγο αληθινά, δηλαδή.
Την ώρα, λοιπόν, που τα πιτσιρίκια μας τρολάρουν το ένα το άλλο, και περνάνε ώρες μπροστά στην οθόνη ή δεν την ακουμπάνε καν αν έχουν κάτι πιο ενδιαφέρον να κάνουν χωρίς να το πολυαναλύουν…
… εμείς ψάχνουμε από δω κι από ‘κει τι είναι και τι δεν είναι σωστό, βάζουμε time limits, γονικούς ελέγχους, (προσπαθούμε να) κάνουμε συμφωνίες, αγχωνόμαστε μη μας την πέσει κανείς στην καφετέρια επειδή το 8χρονό μας βλέπει βίντεο στο κινητό, ακούμε τον κάθε πικραμένο “ειδικό” να λέει ό,τι του κατέβει και φυσικά κράζουμε τις οθόνες και τα σόσιαλ… στα ίδια τα σόσιαλ (άλλο κείμενο αυτό, άλλη ώρα).
Κι επειδή το κείμενο αυτό έχει ήδη ξεπεράσει τις 200 λέξεις κι έχει ήδη αρχίσει να σε κουράζει (ΣΕ ΤΣΑΚΩΣΑ), θα μπω στο ψητό:
Πόσες ώρες μπορώ να αφήνω το παιδί μπροστά στην οθόνη;
Ερωτώ: Αν το παιδί χρησιμοποιεί οθόνες μια ώρα τη μέρα, είσαι ΟΚ;
Πριν πεις “μακάρι”, θα συνεχίσω, θα είσαι ΟΚ αν αυτή τη μια ώρα παίζει φρουτάκια ή τζογάρει με τροχούς;
Κάτσε μη φύγεις.
Ερωτώ (πάλι): αν κάτσει το παιδί 5 ώρες και λιώσει on line… στο σκάκι;
Ή αν κάτσετε όλοι μαζί να κάνετε έναν ωραιότατο μαραθώνιο σε μια σειρά;
Να το κάνω χειρότερο;
Αν σας αρέσει αυτή η φάση και το κάνετε συνέχεια;
ΤΙ Α ΚΑΝΣ; ΝΑ ΠΑΡΕΙΣ ΤΗΝ ΠΡΟΝΟΙΑ;
Τι λένε οι Παγκόσμιοι οργανισμοί και φορείς ψυχικής υγείας, για το screentime;
Οι μεγάλοι οργανισμοί (όπως η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής ή ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας) ΔΕΝ προτείνουν συγκεκριμένο αριθμό ωρών (με εξαίρεση τα πολύ μικρά παιδάκια ως 5 ετών, για τα οποία και πάλι δίνεται έμφαση στην ποιότητα και στο να είναι ο γονιός δίπλα). Αντιθέτως, έχουν ορίσει ποιοτικά κριτήρια, ώστε να μπορούμε να εκπαιδεύουμε τα παιδιά στην ωφέλιμη χρήση των οθονών.
Γιατί ΔΕΝ προτείνεται συγκεκριμένο όριο χρόνου, να έχουμε κι εμείς το κεφάλι μας ήσυχο;
Γιατί, παρόλο που υπάρχουν έρευνες που δείχνουν ενδεχόμενους κινδύνους λόγω υπερβολικής χρήσης (κυρίως σε μικρές ηλικίες), δεν έχει βρεθεί τρόπος να αποδειχτεί ευθύς συσχετισμός αιτίας-αποτελέσματος μεταξύ χρόνου στην οθόνη και αρνητικής επίπτωσης.
Και ξέρεις γιατί δε γίνεται αυτό;
Γιατί απλούστατα, το αν η χρήση θα βλάψει ή όχι, σχετίζεται όχι με τον χρόνο έκθεσης αυτόν καθαυτόν, αλλά με ΤΟ ΤΙ ΡΗΜΑΔΟΚΑΝΟΥΜΕ στην οθόνη, για πόσον καιρό το κάνουμε, ποιοι είμαστε, πού ζούμε, ποιες άλλες συνθήκες επηρεάζουν τη ζωή μας και τις συνήθειές μας.
Καλά, θα πεις, να το αφήσω τότε το παιδί δέκα ώρες τη μέρα μπροστά στην οθόνη;
Έχω απάντηση και για αυτό.
Προλαβαίνει να φάει;
Να κοιμηθεί;
Να κινηθεί;
Να περάσετε χρόνο μαζί;
Να είναι ΟΚ με τις υποχρεώσεις του, σχολικές ή άλλες;
Δε βγαίνουνε τα νούμερα, παιδιά.
Κι αν καμιά φορά βγουν, Ε ΑΣ ΠΑΕΙ ΣΤΟ ΔΙΑΛΟ. Έχουμε κάνει κι εμείς υπερβολές ως παιδιά, και με τις οθόνες και με άλλα διάφορα (ενίοτε και πιο επικίνδυνα, μην τα θυμηθώ).
Αν διάβασες ως εδώ, ώρα να πας να πιάσεις λίγο γρασίδι.
Τα λέμε σύντομα!
Παρακάτω* θα βρεις λεπτομέρειες και αποσπάσματα γιατί ξέρω ότι δεν έχεις πολύ χρόνο να ψάχνεις, για να τα χρησιμοποιείς κάθε φορά που θα έρχεται κάποιος να σε λούζει τύψεις για το τάμπλετ που κρατάει το παιδί σου τη μια και μοναδική φορά που πήγες για καφέ το τελευταίο εξάμηνο.
*Πολλά από τα παρακάτω έχουν πολλές παραμέτρους που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη, και υπόσχομαι να τα πιάσω ένα ένα εν καιρώ.
Οδηγίες επίσημων φορέων/οργανισμών
Αναφορές (ενδεικτικά):
Αμερικάνικη Εταιρεία Παιδιατρικής:
“It can be tempting to want a set number of hours on screens that is “safe” or healthy to guide your family’s technology use. Unfortunately, there isn’t enough evidence demonstrating a benefit from specific screen time limitation guidelines. For this reason, the American Academy of Pediatrics updated their media use recommendations in 2016. These evidence-based guidelines do not give a set screen time limit that applies to all children and teens. Because children and adolescents can have many different kinds of interactions with technology, rather than setting a guideline for specific time limits on digital media use, we recommend considering the quality of interactions with digital media and not just the quantity, or amount of time”.
WHO – έμφαση στο να παίζουν περισσότερο, να κοιμούνται καλύτερα, να κάθονται λιγότερο και “Sedentary screen time should be limited, and less is better.
- For children under 2 years of age, screen time is not recommended.
- For children aged 2–4 years, sedentary screen time should be no more than 1 hour per day; less is better.
- For children 5 years and older, the recommendation is to limit the amount of sedentary recreational screen time.” (Τίποτα για αριθμό ωρών).
(2020 WHO guidelines για ηλικίες 5-17 σχετικές πάλι με την καθιστική ζωή)
American Academy of Child and Adolescent Psychiatry (AACAP):
- Children aged 2 to 5 years: “Limit non-educational screen time to about 1 hour per weekday and 3 hours on the weekend days” (χωρίς να εξηγούνται τα κριτήρια).
- Children aged 6 and older: “Encourage healthy habits and limit activities that include screens.” (Τίποτα για αριθμό ωρών).
Bonus Guidelines: ΠΧΟΙΟΤΗΤΑ
Η Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (AAP) έχει εισαγάγει το πλαίσιο των 5 C της Χρήσης των Μέσων για να βοηθήσει τις οικογένειες να διαχειριστούν τις ψηφιακές αλληλεπιδράσεις των παιδιών. Αυτό το μοντέλο προσφέρει καθοδήγηση ανά ηλικία με έμφαση στα εξής:
- Child (Παιδί): Κατανόηση των μοναδικών αναγκών του παιδιού και του τρόπου που αλληλεπιδρά με τα ψηφιακά μέσα.
- Content (Περιεχόμενο): Διασφάλιση ότι το περιεχόμενο είναι κατάλληλο και ωφέλιμο.
- Calm (Ηρεμία): Προώθηση ενός ήρεμου περιβάλλοντος κατά και μετά τη χρήση μέσων.
- Crowding Out (Αντικατάσταση): Εξασφάλιση ότι ο χρόνος οθόνης δεν αντικαθιστά βασικές δραστηριότητες όπως ο ύπνος, το σωματικό παιχνίδι και οι διαπροσωπικές σχέσεις.
- Communication (Επικοινωνία): Διατήρηση ανοιχτού διαλόγου για τις εμπειρίες στα μέσα και καθορισμός σαφών προσδοκιών.
Για πιο αναλυτικές και εξειδικευμένες συστάσεις ανά ηλικία, δες στις επίσημες οδηγίες της AAP (εδώ):
- Βρέφη (0–18 μηνών): 5 C για τη Βρεφική Ηλικία
- Νήπια & Προσχολική Ηλικία (2–4 ετών): 5 C για Νήπια & Παιδιά προσχολικής ηλικίας
- Παιδιά σχολικής ηλικίας (5–10 ετών): 5 C για Παιδιά Σχολικής Ηλικίας
- Προέφηβοι (10–14 ετών): 5 C για Προεφήβους
- Έφηβοι (15–17 ετών): 5 C για Μεγαλύτερους Εφήβους
